Çocuğumda otizm olduğunu nasıl anlarım?

( www.anneyizanne.com sitesinde yayınlanan yazımdır. )

Bebeğinizin sizinle hiç göz kontağı kurmaması ya da parmağıyla istediği şeyi gösterememesi otizm belirtileri arasında sayılabilir. Çocuğunuzda böyle işaretler gördüğünüzde bu durumu mutlaka bir uzmana danışmalısınız?

Otizmli bebekler genel anlamda çok uslu, sakin ve huysuzluk yapmayan bebekler olarak değerlendirirler. Bağımsızlardır ve kendi hallerindedirler. Otizmi anlamak için belli semptomlar mevcuttur ve bunları erkenden görmek çok önemlidir. Bebeklerin genel olarak belli gelişim kademeleri vardır. Örneğin; babıldama, anneye bakma, konuşma, yürüme gibi. Eğer bebeğiniz bu gelişimleri göstermiyorsa mutlaka bir uzmana göstermekte fayda vardır.

Sosyal İletişim Semptomları
  • Nesneleri kaldırmıyor ve başkalarına göstermek için çaba sarfetmiyorsa,

  • Bir nesneyi almak için çaba sarfetmiyor bir hayvanı işaret etmiyorsa,

  • Bir oyuncağı kucağınıza bırakıp size bakmadan gidiyorsa,

  • Bir elmaya ya da muza bakıp istediğini gözüyle göstermiyorsa,

  • Tanıdığı bir sese veya ismiyle seslenildiğinde tepki göstermiyorsa,

  • Siz ona gülümsediğinizde size gülmüyor veya yüz mimiklerinizi taklit etmiyorsa

  • Mimik kullanmıyorsa,

  • Biri giderken el sallamıyorsa,

  • Siz bir şeye işaret ederken gözleriyle elinizi takip etmiyorsa,

  • Kucağa alınmak için kollarını uzatmıyorsa,

  • İlginizi çekmek için sesler kullanmıyorsa,

  • Sizden yardım istemiyorsa,

  • Başka çocuklara ilgi duymuyorsa, onlarla oynamak istemiyorsa, sevinçlerini ve ilgi alanlarını göstermiyorsa,

  • Oyuncaklarla oynamıyorsa, (Örneğin; bebeğe yemek vermek gibi, bir oyunu kurmak ve uzunca oynamak gibi)

  • Babıldaması sizinle sohbet edermiş gibi değilse,

  • Oyuncağını ver ya da „hayır“ komutlarını anlamıyorsa, dediğinizi anlamıyor ve tekrar ediyorsa (Ekolali) (su ver dediğinizde sadece onu tekrar ediyorsa) çocukla ilgili otizm şüphesi duyulabilir.

Davranışsal Semptomlar
  • Sadece belli bir nesneye aşırı takıntısı varsa, örneğin bir oyuncak arabaya. (sürekli düğmesini açıp kapatıyor veya sürekli tekerleğini çevirme eğiliminde bulunuyorsa)

  • Sıradışı cihazlara ilgi duyuyorsa, örneğin çamaşır makinesinin dönmesine ya da bir mutfak robotuna,

  • Sadece oyuncaklarını dizmekle oyun eğilimi gösteriyorsa,

  • Günlük rutinlerde bir değişiklik yaptığınızda duygu durumu bozuluyorsa,

  • Stereotipik davranışlar gösteriyorsa (örneğin; el çırpma veya parmak ucu yürüme gibi),

  • Sadece belli yiyecekleri yiyorsa (örneğin; taneli şeyleri yemiyorsa) çocukla ilgili otizm şüphesi duyulabilir.

Bazı çocuklarda tüm otizm belirtileri erkenden fark edilebilir, bazılarında ise çok azı gözlemlenebildiği için geç fark edilebilir. Bazı davranışları zaman içerisinde farklılık da gösterebilir. Eğer öğrendiği bir şeyi zamanla yapmamaya başlıyorsa, (örneğin; konuşma ya da göz teması kurmak gibi) mutlaka bir uzmana başvurulmalıdır.

6 aylık: Geniş bir gülümseme ya da duygusunu gösteren herhangi bir mimik oluşmamışsa,

9 aylık: Herhangi bir sesi takip etmiyorsa,

12 aylık: Adına tepki vermiyorsa, babıldama yoksa, işaret etmiyorsa,

16 aylık: Hiç bir kelime söylemiyorsa,

24 aylık: İki kelimeli cümle kurmuyorsa ve bunları yerinde söyleyemiyorsa bir uzmana danışmakta fayda vardır.

Bu semptomlar bir teşhis koymak için yeterli değildir. Her çocukta bir ya da iki semptom görülebilir, ancak bu